Na stronie CommonWealth of Learning udostępniona została publikacja na temat Perspectives on Open and Distance Learning: Open Educational Resources: Innovation, Research and Practice. 
Do ściągniecia pod tym linkiem.

Książke można ściągnąc za darmo w formacie PDF oraz epub.
W środku znajdują się informacje na temat tworzenia otwartych zasobów, cele i wyzwania, jakie wiążą się z tego typu rozwiązaniami oraz prezentacje inspirujących pomysłów otwartej edukacji z całego świata.

Data publikacji maj 2013.

Powiedz mi, a zapomnę. Pokaż mi, a zapamiętam. 
Pozwól mi zrobić, a zrozumiem.
Konfucjusz 

CREATIVE COMMONS stanowi międzynarodowy projekt, który ma na celu oferowanie darmowych rozwiązań prawnych i innych narzędzi służących do zarządzania prawami autorskimi dla (udostępnionych) utworów przez twórców. Creative Commons wspiera rozwijanie wolnej kultury i wymiany utworów, które traktowane są jako dobro wspólne.

Licencje CC zwiększają efektywność przepływu informacji.

Twórca, który wybiera licencje creative Commons musi odpowiedzieć sobie na dwa pytania:
Czy chce udostępniać komercyjne użycie swoich dzieł?
Czy zgadza się na tworzenie utworów zależnych od oryginału?

Licencje Creative Commons oferują różnorodny zestaw warunków licencyjnych. Wszystkie łączą cechy wspólne takie jak: poszanowanie praw autorskich oraz dodatkowe warunki wybrane przez twórcę.

Cztery podstawowe warunki licencji CC to:

„Umysl nie jest naczyniem, które należy napełnić, lecz ogniem, który trzeba rozniecić.”
Plutarch

Co oznacza TIK? Jest to skrót od wyrażenia Technologia Informacyjno Komunikacyjna. W rozpowszechnieniu TIKu w szkole sprzyja program Szkoła z klasą 2.0, który ma „ na celu wypracowanie zasad dotyczących korzystania z nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK) w edukacji. Program pomaga rozwijać umiejętności samodzielnego myślenia, odpowiedzialnego korzystania ze źródeł i wykorzystywania wiedzy w praktyce. ” 1

Aby dopomóc nauczycielom przy implementowaniu innowacji i nowych technologii do zajęć lekcyjnych powstal program DOBRE PRAKTYKI, dzięki któremu prowadzący mogą dzielić sie swoimi doświadczeniami. 2 Jednym z wielu takich miejsc jest printerest, gdzie pedagodzy umieszczają swoje inspiracje.

Z jakich narzędzi korzystają pedagodzy?

Na stronie Ministerstwa Edukacji Narodowej można znaleźć infografikę obrazującą, jakie daje możliwości epodręcznik.

W infografice wymienione jest 10 rzeczy, które można zrobić  z e-podręcznikiem, a nie można zrobić z papierowym wydaniem. 
Oto one:
1. Posłuchać audio
2. Obejrzeć video
3. Podkreślić tekst nie niszcząc książki
4. Rozwiązać tekst
5. Wygodnie zrobić kopię fragmentu do cytatu
6. Powiększyć zdjęcie
7. Automatycznie sprawdzić słówko, czy termin
8. Zabrać całą bibliotekę na wakacje
9. Wysłać emaila do nauczyciela
10. Przetłumaczyć tekst

Wszystko byłoby w porządku, gdyby infografika została uzupełniona o informację w jaki sposób te udogodnienia wpływają na przyswajanie wiedzy przez ucznia. Wymienione korzyści, które rzekomo można zrobić z epodręcznikiem od dawna wykorzystują już zasoby internetowe bądź też wolne podręczniki, które przeznaczone są do ogólnego i darmowego korzystania.


Powstają pytania: po co projektować coś, co istnieje już dawno w sieci i jest ogólnodostępne? Co dodać do podręcznika, aby w pełni wykorzystać narzędzie – zaproponować coś więcej niż tylko unowocześnienie książki o rubryki do klikania? Czy te 10 wymienionych punktów jest na tyle atrakcyjne, aby wycofać tradycyjne podręczniki?

Niewątpliwie na korzyść e-publikacji przemawia oszczędność papieru. Ale co z zużywanym prądem? Jak przebiega proces produkcji narzędzi służących do e-nauki? Co bardziej niszczy przyrodę produkcja nośników mobilnych, czy papierowych książek?

Atutem e-publikacji jest szybkość wyszukiwania danych, co pozwala na oszczędność czasu. Łatwość odnajdywania informacji jest równie możliwa w dobrze zaprojektowanej książce.

Podpunkty: 3,4 i 7 można zrobić nie tylko z e-podręcznikiem, ale również zpapierową publikacją.
I znów stoimy w punkcie wyjścia.

Zastanawiam się nad zaletami e-booka. Po części jest nim 8 podpunkt – uczeń może mieć kilka książek na jednym nośniku, co zmniejsza wagę jego plecaka. Pozytyw stanowi również szybkość aktualizacji wiedzy. Tu rodzi się kolejne pytanie, czy wiedza na poziomie elementarnym ulega aktualizacji? Czy są to po prostu stałe, niezmiennie formuły powtarzane na przestrzeni lat niczym zasady dynamiki Newtona, które trzeba zapamiętać.

Zastanawiam się ciągle, jak powinno się digitalizować książkę, aby dawała coś więcej niż podręcznik i nie była tylko elementem cyfrowym wzbogaconym o parę kliknięć.

Rozpatrywana przeze mnie infografika pochodząca ze strony Ministerstwa Edukacji Narodowej nie wnosi zbyt wiele dla e-podręcznika. Animacje/filmy bądź pliki audio, których nie da się dodać do papierowego wydania (no chyba jeśli za pomocą kodów QR) towarzyszą na zajęciach od kilku lat na innych nośnikach proponowanych przez nauczyciela.

Mam mnóstwo wątpliwości. Zastanawiam się nad dwiema drogami w myśleniu o swoim rozwiązaniu projektowym. Pierwsze to e-podręcznik oparty  w dużej mierze o zjawisko gamifikacji, które angażowałby ucznia do przyswojenia wiedzy serwowanej przez podręcznik niczym gra. Niedostatek wiedzy na jakimś poziomie nie pozwalałby uczniowi przejścia do kolejnego etapu dopóki nie uzupełni brakujących wiadomości. 

Z drugiej strony... czy angażowanie dziecka w świat wirtualny nie przynosi więcej złego niż dobrego?
Jak to wyśrodkować? Nie zmuszać ucznia to zbyt długiego przesiadywania przed ekranem e-nośnika bądź komputera, a zarazem nie pozbawiać go też możliwości jakie daje technologia?


Druga droga.. to odejście od myślenia epodręcznikowego na rzecz stworzenia pomocy edukacyjnej do fizyki, która pomoże uczniom rozwijać wiedzę poprzez rozbudzanie w nim pasji i zachęci do poszukiwania rozwiązań we własnym otoczeniu. Jak ją stworzyć? Czym powinna być, aby zachowała funkcjonalność oraz atrakcyjność dla ucznia?

W następnych postach przyjrzę się e-zasobom, które mają wspomagać ucznia w edukacji.

Na stronie Ministerstwa Edukacji Narodowej zostały udostępnione wyniki sondażu na temat wprowadzenia technologii informacyjno-komunikacyjnych do szkół. W ankiecie wypowiedziało się 10 229 osób, w tym 5716 nauczycieli, 1373 rodziców oraz 3140 uczniów i innych zainteresowanych.

Interesujący jest entuzjazm ze strony opiekunów dzieci, którzy wzięli udział w sondażu:

66 procent rodziców udzielających odpowiedzi  chciałoby, żeby e-podręcznik był podstawowym podręcznikiem, z którego będzie korzystało ich dziecko.26 procent  uważa, że zarówno e-podręcznik, jak i tradycyjny podręcznik powinny być  równoważnymi pomocami w nauce.

Większość z rodziców oczekuje, że e-podręcznik umożliwi dzieciom interaktywne ćwiczenia i symulacje eksperymentów. Uważają ponadto, że ich dzieci zachęciłyby do korzystania z e-podręczników takie funkcjonalności jak materiały video, gry edukacyjne, materiały audio, cyfrowy zeszyt ćwiczeń, baza testów samosprawdzających.

Chcieliby także, żeby e-podręcznik miał dodatkowe funkcje, takie jak śledzenie postępów nauki dziecka (95 procent), gry umożliwiające wspólną zabawę dziecka z rodzicem (59 procent) oraz możliwość śledzenia historii użytkowania e-podręcznika (48 procent).

Poniżej przedstawiam projekty (wybrane z mnóstwa przykładów), które inspirują mnie do myślenia o podręczniku w sposób niebanalny.
 
Nie są to stricte rozwiązania podręcznikowe, ale realizacje edukacyjne, które poszerzają moje  spojrzenie i skłaniają do różnych poszukiwań/ refleksji;  nie dają gotowych rozwiązań, ale pokazują różne ścieżki. Nie wartościuję ich.

REALIZACJE

Interaktywna biblioteka w Arhus

Zacznę od przedstawienia filmiku,  który zrobił na mnie niesamowite wrażenie i „otworzył oczy” na możliwości jakie daje projektowanie. Projekt Interaktywnej Biblioteki Arhus odkryłam jakieś 2-3 lata temu.

Jest to pomysł duńskich projektantów. Ideą twórców było przyciągnięcie dzieci do biblioteki poprzez wykorzystanie ich naturalnej skłonności do poznawania rzeczywistości wszystkimi zmysłami. Postanowili oni stworzyć specjalną platformę łączącą czytanie, pisanie, dialog z użytkownikiem, zabawę,  
inspirację, interakcję, dźwięk i obiekty. 1

Ciekawe rozwiązania proponuje Instytut Waag Society. Polecam przejrzenie wszystkich projektów!

Augmented Anatomy 2

Netografia: